سابقهء تنزل اين محصول - با محدود ساختن بررسيهاى خود فقط دربارهء گيلان و بواسطهء فقدان اطلاعات كافى كه بتوان از روى آن استنتاج‌هاى كلى نمود ، ما به موضوع كاهش تأسف‌انگيز مقدار محصول ابريشم در بين قرنهاى هفدهم و هجدهم بعد از سقوط خاندان صفوى كه دورهء هرج‌ومرج ايران بود عطف توجه ميكنيم . در زمان هانواى گيلان فقط يك هشتم مقدارى كه در عهد شاردن داشت محصول ميداد در پايان قرن گذشته بر اثر استقرار سلسلهء قاجار كه موجب پيدايش امن‌وامانى شده بود تجارت اين محصول تجديد گرديد . در نيمهء اول قرن حاضر اين پيشرفت بدون وقفه دوام يافت . سرجان شيل وقتى كه وزير مختار بريتانيا بود در سال 1850 نوشت كه ابريشم كالاى عمدهء تجارت ايران است بخصوص در تجارت خارجى كه در نتيجه او را قادر ميسازد بهاى قسمتى از واردات خود را پرداخت كند . وى اشاره به اقداماتى نمود كه تجار انگليسى براى بهبود اين محصول كرده بودند ، اما بواسطهء سستى ايرانيان و اكراه آن‌ها در تغيير دادن طرز كار كهنهء خود زحمات ايشان بىنتيجه ماند . در سال 1864 كه بنابر مندرجات جدول بالا مقدار محصول به حد اعلا بود براى نخستين بار دوچار آفت گشت تا سال 1869 لطمات اين آفت بقدرى سنگين شد كه قيمت محصول را به يك خمس مقدار پنجسال قبل از آن تنزل داد و تجارت ابريشم گيلان هيچوقت بعد از آن آفت‌زدگى رونق سابق را بازنيافت . تخم‌هائى از خراسان و خانقين در عثمانى وارد و آزمايش كردند ، اما نتيجه‌اى بدست نيامد و تخم‌هائى نيز از راه بسيار دور ژاپن آوردند باز ثمرى نداشت و بعد از چندين شكست و يأس روستائيان توجه خود را به محصولات ديگر معطوف ساختند . در سال 1875 از لحاظ آزمايش به كاشت توتون اقدام و از كاشتن زيتون در رودبار نزديك رشت حمايت شد و در اين مركز محصول ابريشم ، زراعت خشخاش به مقادير كلى جاى ابريشم را گرفت و نتيجهء كار هم بسيار درخشان بود ، ولى در ولايات شمالى برنج‌كارى رايج‌ترين و سودبخش‌ترين كشت‌وكار بشمار